Op 17 februari is er een Gelders Sportdebat in het Omnisportcentrum in Apeldoorn. Thema is: 'Gelderland sportiever dan je denkt'. Kan Gelderland dat waarmaken?

Als het aan Gedeputeerde Staten van Gelderland ligt, doet driekwart van de Gelderlanders over een paar jaar aan een sport, ongeacht leeftijd of beperking. Het is de bedoeling dat over zeven jaar het aantal Gelderse topsporters met 20% is toegenomen. Daarvoor is de provincie bereid om extra te investeren in sport, zowel breedtesport als topsport. Die investeringen richten zich zowel op het ontwikkelen van talenten als op het realiseren van goede accommodaties en sportevenementen.

Met deze ambities gaat Gelderland in op de uitnodiging van de regering en het NOC*NSF aan de provincies om een bijdrage te leveren aan de mogelijke Nederlandse kandidatuur voor de Olympische (zomer) Spelen in 2028.
Het centrale doel van de provincie is dat iedereen de kans moet hebben een leven lang te sporten, op elk gewenste niveau. Het college wil zich daarbij speciaal op de jeugd richten.

De financiën zijn echter beperkt. Gelderland wil daarom 10 (kern)sporten kiezen die in Gelderland goed te beoefenen zijn of waarvoor al een goede basis voor topsport aanwezig is. Maar welke sporten zijn dat?

Als schaatsliefhebber wrijf je je in de handen bij het lezen van deze ogenschijnlijk ambitieuze en enthousiaste voornemens van de provincie. De beleidsvoornemens sluiten ook goed aan bij de missie van de KNSB “Heel Nederland schaatst” en doelstellingen als dat er meer ijsbanen (kunstijsbanen en combibanen) in Nederland nodig zijn voor de schaats- en skatesport. Immers de afstand tot een baan vormt een steeds groter struikelblok om de sport frequent te beoefenen. Onderzoek heeft aangetoond dat er in Nederland ruimte is voor 40 vaste kunstijsbanen. Het doel in 2017 is om 35 ijsbanen in Nederland te hebben (optelsom van 30x60; <400 en 400 meter-banen). Aanvullend onderzoek heeft inzichtelijk gemaakt wat de stichtings- en exploitatiekosten zijn voor deze extra kunstijsbanen.
Om heel Nederland te laten schaatsen dient een grotere aanwas van schaatsers plaats te vinden. Vervolgens wil de KNSB een langdurige binding met die schaatsers. Uiteindelijk is het streven een schaatser “een leven lang schaatsen” te kunnen bieden.
Op weg naar de Olympische Winterspelen in Vancouver heeft de KNSB de voorbereiding binnen de Olympische disciplines op alle fronten aangescherpt. Het wordt nu het jaar van het realiseren van medailles.

Maar dat enthousiasme slaat gauw om in teleurstelling en verbazing als je inlogt op de pagina van de website van de provincie waar je als Gelders burger advies gevraagd wordt op de sport te stemmen, die de komende jaren een extra investering verdient. Schaatsen en skaten (op de Veluwe spreken we over skeeleren, de KNSB hanteert inline skaten) staan er niet bij! En er is ook geen mogelijkheid een andere keuze te maken dan de 39 takken van sport uit de lijst.

Waarschijnlijk is het de provincie ontgaan dat er over ruim een week de Olympische (winter) Spelen in Vancouver plaatsvinden waar Jan Bos de eer van Nederland en dus ook Gelderland hoog houdt. Gelderland zal er ook voor moeten zorgen dat niet alleen de zomersporten maar ook de wintersporten worden gefaciliteerd.

Aanvankelijk ging ik er van uit, dat het hier om een vergissing gaat. Ik heb gedeputeerde Esmeijer gewezen op de omissie maar tot op heden is er niets rechtgezet noch heb ik enige reactie mogen ontvangen. Dat heeft me niets verbaasd want dat lot is het schaatsen al decennia lang beschoren in Gelderland.
Hieronder enkele feiten.
In de vorige eeuw is aan commissaris Geertsema 15.000 handtekeningen overhandigd door enthousiaste schaatsliefhebbers uit Gelderland die pleitten voor een 400 meter kunstijsbaan in Gelderland. De talrijke initiatieven vanuit de bevolking in de jaren daarna leverden niets op.
Een klein succes werd geboekt met de realisering van een 333 meter recreatiebaan in Nijmegen, die geografisch meer is gericht op Noord Brabant, dat, ofschoon minder behept met de schaatscultuur dan wij, inmiddels niet minder dan drie 400 meter kunstijsbanen voor haar schaatsenthousiastelingen heeft gerealiseerd. De baan wordt door de regionale schaatsverenigingen op initiatief van de Nijmeegse Schaats Vereniging overigens ook voor trainingen en wedstrijden gebruikt.
Tussen 1992 en 1999 hebben op uitnodiging van de gemeente Wageningen de gezamenlijke schaatsverenigingen van Wageningen, Ede, Rhenen en Veenendaal gestreden voor een kunstijsbaan op de Wageningse Berg. Uiteindelijk strandde ook dit initiatief van goedwillende vrijwilligers, die nooit op enige steun dan wel blijk van waardering van de zijde van de provincie hebben kunnen rekenen.
In 2004 gaf de provincie onderzoeksbureau Marktplan Advies opdracht te onderzoeken aan welke grootschalige regionale sportaccommodaties behoefte was in Gelderland. Dat leverde op dat er behoefte was aan een kunstijsbaan ten westen van Arnhem. In de nota ‘Speelveld in beweging’ is vervolgens op hoofdlijnen het provinciale beleid voor sport en bewegen tot en met 2008 uiteengezet. De schaatswereld veerde op temeer, omdat de provincie een duidelijke rol voor zichzelf zag: “de provincie zou een rol kunnen spelen in de spreiding en bereikbaarheid van sportvoorzieningen op regionaal niveau. Daarbij zou zij moeten streven naar regionale spreidingsplannen voor sportvoorzieningen, waarin in nauwe samenwerking
tussen provincie en alle gemeenten in een regio een aantrekkelijk en gedifferentieerd sportaanbod voor een totale regio kan worden vastgelegd. Verder zou de provincie kennisuitwisseling en -ontwikkeling ten aanzien van accommodaties en accommodatiebeleid kunnen initiëren en stimuleren. Daarbij dient bijzondere aandacht besteed te worden aan de ontwikkeling van multifunctionele sportvoorzieningen in Gelderland.”
De vreugde was voor korte duur want gezien het beschikbare budget werd besloten dit speerpunt niet te prioriteren. Er vindt tot en met 2008 dan ook geen financiële inzet op plaats.
En dan liggen er nu de beleidsprioriteiten voor 2009-2012 waarbinnen er alleen maar plaats is voor de zomersporten. Het grootste deel van het budget van meer dan 2 miljoen gaat op aan de (uitvoering door) de Gelderse Sport Federatie, die evenals de provincie op de hoogte is van de hopeloze achterstand die Gelderland oploopt als het om schaatsen gaat.

Het ontbreken van natuurijswinters heeft diverse schaatsverenigingen ertoe gebracht het skaten/skeeleren op te pakken. Een tak van sport die vooral in de Noord Veluwe tot ontwikkeling is gekomen. Vanaf 1 januari jl. is de Skate Bond Nederland gefuseerd met de KNSB. De tak van sport heeft grote potentie. De ontwikkeling van de zogenaamde combibanen (Arnhem, Oosterbeek, Dodewaard, Ede) maakt het mogelijk voor schaatsverenigingen om niet alleen in de winter maar ook in de zomer activiteiten aan te bieden. Verder zijn er ook specifieke skate/skeelerverenigingen ontstaan. De gemeente Heerde heeft een parabolische baan (B-accommodatie) waarop inmiddels de Europese baankampioenschappen zijn georganiseerd. Ook deze ontwikkelingen zijn de provincie waarschijnlijk ontgaan. De sport leeft enorm in Gelderland!

Het is in de afgelopen 2 winters duidelijk geworden dat ook in Gelderland het schaatsen ongelofelijk leeft. Twee weken natuurijs in de vorige winter en drie weken in deze winter zorgde ervoor dat miljoenen mensen geschaatst hebben op natuurijs, mogelijk gemaakt door duizenden vrijwilligers. De media besteedden er volop aandacht aan. Deze impuls is van vitaal belang voor alle schaatsverenigingen in Gelderland die bij elke natuurijsloze winter hun ledentallen zien dalen.
Bij het ontbreken van kunstijsbanen word je onnodig gedwongen met 100 kilometer ritten over de Hoge Veluwe richting Deventer bij te dragen aan de aantasting van een van de mooiste stukken natuurgebied die we in Nederland kennen en aan de vervuiling van ons milieu. Dit terwijl Gelderland zich nou juist zou kunnen profileren met een innovatief concept voor een kunstijsbaan ten westen van Arnhem met een multifunctioneel karakter. Recent onderzoek in opdracht van de KNSB heeft dezelfde resultaten opgeleverd als dat van de provincie in 2004.
Het wordt tijd dat de provincie zijn verantwoordelijkheid nu echt gaat nemen zodat we straks met recht kunnen zeggen `Heel Gelderland schaatst`. Vooralsnog is de slogan `Gelderland is sportiever dan je denkt` niet aan mij besteed. Het feit dat het congres wordt gehouden in de enige sportaccommodatie met een A-status die Gelderland rijk is getuigt daar eveneens van.

Theo van de Rijt,
voorzitter Edese IJsvereniging.